____________________
[Zubblemend to Alle...Manha — Ano III — nº 48 — Rio de Janeiro, 27/11/1931, p. 7]
Naboleong — Leong XIII — Rijilieu — Musolini — Gandhi — Lênin — Hindenburg — Idarrarré
Chá
teisde gue Teus fiz a Barraiso, abbarresi o mamãe Eva, ung mulhé ponido,
lekande e zafatinhe, gue regueprava os gatêrres e faicia ung pokinhe
begueninhe, bindatinhe te padông frangseis, e gue, tendro te alkumes semanes,
tominava, inderramende, o fikurra masgulino ta nosa babai Atong!... O serbende
indrikande gueria encaná o Eva, mas o brimerro mulhé estava muide mais esberto
te gue a temonia e esmaquei o serbende gom o saldo ta sua sabadinhe Luis XV...
Tispois
te esta ebiçótia, o hisdorrie engsina gue muides odres Evas e Atongs vinhong na
mundo e gada ung faicia a sua babel. Bra ekcemblo, nois vae falá ta garteaal
tuke te Rijilieu, a crande minisdre frangseis ta rei Ludwig XIV. Esta homeng
gue nong estava ung Eva, mas uma audendigue Atong te guéques, tominava dudes
homengs e mulherres ta sua dempo!
Naboleong — a crande chenerraal, gongsul e imberratoor, gom uma só olhaar, ateande tas suas
soltades e tas suas marrejals, tominava nong sómende o Frangse, mas dampeng a
mundo inderra! Gwuande Naboleong abberresia, dudes goria simpora ou endong ia
se achoelhá no seu frende e pechá as suas bés.
Leong
XIII — baba e crande bolidique. Este sucheidinhe tinha ung crande
indellichengsie e uma bresdichio tiscrasade brasima te dudes reis e te dudes
imberratorres!
Gwande
Leong ia fala, dudes se galava e ofia gom adengsong relichioso. As idalianes
ticia gue — “Talande lui dremava dudo mundo!”
Moternamende
nois deng crandes tominadorres, homengs gue estong resbeidados e demides bra
muides nasongs e mulditongs:
Lênin,
a crande chênio gommuniste, gue terupei a imberrie tas kzarres to Rússia;
Gandhi,
gue tomina os mulditongs intianes gue se gondong bra mais 50 milhongs te
chendes e gue acora está tominande as estatistes inkleises no mesa retondo te
chandá;
Musolini,
a crande “gontodieri”, gue esgulhampei a boter ta Fadigana e funtei a
gommunisma prango no Idalia, tominatoor intisgudifel gue nong aguenda tiçaforra
te frangseis;
Hindenburg — a nosa guerride Hindenburg, a crande feld-marschall allemong gue afoquei as russes
nas lagues masurrianes e gue as frangseis e suas alliades nunga nong bude beca no
“frond” to crande quera muntiaal, e gue hoche está ainta tominande dudes
allemongs. Elle tominei no quera e tomina no bais;
Idarrarré,
a monumendaal eks-parrong, eks-tuke, eks-crong-tuke e hoche imberratoor: Esta
sucheido sembre tominei os mulditongs, ou te cifils ou te milidarres. Elle fui
a crande jeffe gue gommantei as soltades to uldimo refolusong e gue mantei
simpora a zenhor Fais Indong Ludwig. Acora elle está tiesgansande bra tispois
tominá odreveis as suas eksersites e os seus marrinhes te maar e te aar.
Mas, te
dudes estes tominatorres e gontukdorres te chende, niuma deng o imbordangsie, o
forsa, a “arkumende” iresisdifel, ingombarrafel, intisgudifel, iresbontifel,
inimachinafel ta crande tominatoor agdwal — a Sua Eksellengsie Machesdade
Zenhor Tollar!!!
A
tollar fiz fiachar bra Washington a zenhor Mac Tonald, to Inkladera; a tollar
fiz fiachar a zenhor Priand, to Frangse; a tollar fiz fiachar a zenhor Biere
Laval, dampeng to Frangse; a tollar fiz fiachar
a zenhor Crrandi, to Idalie, e muide chende ainta vae fiachar bra
Washington borgause ta zenhor von Tollar...
Mas,
ung nasong eu zabe gue nong vae mantá fiachar niuma sitatong seu bra
Washington: está o Alle...manho. O dera ta nosa Hinderburg nunfa nong mantei
neng nunga nong vae manta fiachar uma allemong bra gonhesê e gumbrimenda a
zenhor Tollar... Crasa Teus!
Se a
tollar está tollar, bras odres nasongs, bro Alle...manho a Mark está sembre
Mark! E nois allemongs deng a orculha te dicê gue a tollar chá figuei pra pacho
ta nosa Mark, e Mark babel!... gue nong falia guage nada: fui gwande as
nordamerriganes, muide esbertos e muide indellichudes, fui gombrande milhongs
logo tispois gue se agapei o quera.
Naguella
dempo, as millionarries amerriganes mantei as suas milhongs to tollars bro
Alle...manho. Nong sómende as amerriganes, mas dudes chendes de dudes odres
nasongs. Dudes bengsava gue ia figá pilhonarries e a gusta ta “allemong
purra”... Bucha tiabo! Fui ung lavacheng: — 6 x 0!!!

____________________
Zubblemend to Alle...Manha — Barão
de Itararé, Introdução, Seleção, Notas e Estabelecimento de Texto de
Carlos Eduardo Schmidt Capela e Ana Carina Baron Engerroff, Editora UFPR,
2006, Curitiba — PR; Barão de Itararé e Fernando Apparicio Brinkerhoff Torelly (1895 — 1971), uruguaio ou gaúcho de Rio Grande
(há contestação!), frasista, humorista, escritor, jornalista, publicitário, trocadilhista,
editor, foram a mesma pessoa; Parrong ta Idarrarré também; o nosso Barão cursou
Medicina, mas abandonou a faculdade no 4º. ano; iniciou-se no humorismo no
jornalzinho Capim Seco, do colégio onde estudava, depois vieram sonetos e
outros textos publicados em jornais e revistas (Revista Kodak, A Máscara e Maneca); posteriormente trabalhou em O Globo e, daí, foi colaborar com o jornal A Manhã, vindo então a criar o semanário A Manha, sem o 'til', jornal de humor e paródias, que
usava a mesma tipologia do A Manhã, onde exercia seu ofício; hoje seus textos e
biografia estão resgatados em diversas obras, estudos e edições fac-similares: Máximas
e Mínimas do Barão de Itararé (Círculo do Livro, 1985), As Duas Vidas de Aparício
Torelly — o Barão de Itararé (Editora Record, 1987), de Cláudio Figueiredo, Almanhaque — 1º. semestre de 1955 (edição fac-similar, 2ª. edição, Studioma, 1990), Almanhaque — para 1949 (edição fac-similar, Studioma, 1991), Almanhaque — 2º. semestre de
1955 (edição fac-similar, Studioma, 1995), Antologias d’A Manha — 1926 (Studioma, 1995), por Fortuna, Antologias d’A Manha — janeiro a abril de 1927 (Studioma, 1995), por Fortuna, Zubblemend to Alle...Manha — Barão de Itararé (Editora UFPR 2006), Barão de Itararé — herói de três séculos (Editora Expressão
Popular, 2007), de Mouzar Benedito...; em 1947, o nosso Barão foi eleito
vereador pelo PCB, no Rio de Janeiro, à época distrito federal, mas, em 1948, o
partido é posto na ilegalidade pelo governo e todos os seus parlamentares, o
Barão incluso, tiveram seus mandatos cassados; o humorista foi diversas vezes
preso.